تصویر کتاب اصلی به زبان انگلیسی

امروز حوالی ساعت ۱۰ صبح که در اتاق کارم در دانشگاه مشغول مطالعه بودم آقای محسنی، مسئول نشر کتابدار، وارد شد و طبق معمول هدیه ی نفیسی برایم داشت: کتاب نظریه های رفتار اطلاعاتی ویراسته ی کرن ای فیشر و ساندا اردلز. این کتاب را آقای دکتر زاهد بیگدلی (دانشگاه شهید چمران اهواز) و تعدادی از دانشجویان دوره دکتری ایشان ترجمه کردند.

دقایقی بعد که شروع به مطالعه کتاب کردم متوجه شدم که در راستای همان موضوعی است که این روزها مشغول مطالعه در موردش هستم و لذا با دقت بخشهای زیادی از کتاب را تورق و مطالعه کردم. در همان مقاله اول که "مقدمه ای بر فرانظریه ها، نظریه ها و الگوها " نام دارد مطالب زیبایی را درباره افق های جدید رشته ی کتابداری و اطلاع رسانی می یابیم. مطلب مورد نظر من در صفحه ی ۲۹ کتاب هست. دو رویکرد نسبتا جدید به اطلاعات که رویکرد مهندسی و رویکرد طراحی کاربر-مدار است در این صفحه مورد بحث قرار می گیرد. البته در هیچ جا به موضوع معماری اطلاعات به طور مستقیم اشاره نمی شود اما به موضوع های فرعی آن مانند usability study به طور غیر مستقیم در منابع اشاره شده است.

مطلب قشنگ دیگری که توجه مرا به خود جلب کرد الگوی ویلسون در صفحه 49 کتاب است. دانشجویان من در مرکز 31 حتما یادشان میآید که در درس مجموعه سازی چرخه ی دانش را در گروه های یادگیری ترسیم کردند و به صورت یک پروژه مشترک ارائه دادند. خوبست برای تکمیل کارتان به نمودار صفحه 50 نگاهی بیاندازید و ببینید که تفکر شما در آن روز چقدر به تفکر یک دانشمند رشته ی کتابداری و اطلاع ر سانی نزدیک بوده است.

تکنیکهای مختلفی برای  اندازه گیری میزان بهره وری یک وب سایت مورد استفاده قرار می گیرد. یکی از این تکنیکها که خیلی رایج شده است آزمون یا بررسی فایده مندی(usability study or testing) وب سایت است. در این تکنیک ابعاد مختلف وب سایت از دیدگاه کاربر مورد بررسی عینی قرار میگیرد. البته یکی از شیوه های بررسی فایده مندی وب سایت پیمایش( survey ) است. ولی آزمون عملی و کنترل شده کاربر ان پاسخهای قابل اعتناتری را عرضه کرده است.

یکی از پیشروان این رشته که جزئی از معماری اطلاعات وب میباشد آقای ژاکوب نیلسن(Jakob Nielsen  ) است. او سایتی دارد که به طور مرتب اطلاعات مفید و خوبی را در باره تکنیکهای مطالعه کاربران در وب سایت ها و اینترانت ها در اختیار می گذارد.

 به دانشجویان محترم کتابداری و اطلاع رسانی در دوره های ارشد و دکتری پیشنهاد  میکنم که موضوعات جدیدی در مورد ارزیابی بهره وری یا کیفیت وب سایت ها و پورتال ها را که از موضوعات روز دنیا در رشته ی کتابداری و اطلاع رسانی است به عنوان پایان نامه انتخاب کنند. موضوعاتی که تاکنون کار شده بیشتر در زمینه های تحلیل محتوا یا تحلیل شاخصهای اثر گذار بر وب سایت ها بوده و کمتر به موضوع رابطه انسان -رایانه(HCI: Human Computer Relationship) پرداخته شده است.

سایت آقای روزنفلد که یکی از بانیان رشته ی علمی معماری اطلاعات وب است متاسفانه فیلتر شده. من چند بار برای اونی که پشت فیلتر نشسته نوشتم که این سایت اصلا مشکل اخلاقی و غیره نداره اما ظاهرا یا خوابه یا خودشو به خواب زده. به هر حال می گن کسی که خوابه رو می شه بیدار کرد ولی کسی رو که خودشو به خواب زده نه! اگه کسی صداش به این یارو می رسه بهش بگه که سایت روزنفلد مشکلی نداره آدرس سایت

www.louisrosenfeld.com

بحث بسیار شیرین و زیبایی که اخیرا در علوم کتابداری و اطلاع رسانی مطرح شده و رفته رفته جمعی از دانشمندان این رشته را به خود جذب نموده است، موضوع معماری اطلاعات وب است. تصویر بالا از روی جلد کتاب متعلق به پیتر مورویل و لوییز روزنفلد برداشت شده است. این دو نفر در زمره ی نخستین افرادی بودند که مساله سازماندهی اطلاعات در وب سایت ها را به صورت علمی و نظام مند مورد بررسی دقیق قرار دادند. پس از آن تعداد زیادی طرح تحقیقاتی و پروژه اجرایی در این حوره کلید خورد. از آنجا که هم اکنون مشغول مطالعه برای نوشتن پروپوزال یک طرح تحقیقاتی در این مورد هستم از همه ی دوستانی که اطلاعاتی در این زمینه دارند خواهش می کنم آن را با من در میان بگذارند.

آیا می دانستید که سازمان خواربار جهانی (فائو=FAO) کلیه ی نشریات خود را اگر به صورت الکترونیکی دریافت کنید مجانی عرضه میکند؟

برای مثال خرید یک جلد کتاب وضعیت کشاورزی و غذای جهان در سال 2008 برایتان 65 دلار آب می خورد در حالی که می توانید آن را از طریق سایت فائو به صورت مجانی دریافت کنید.

با کلیک روی نشریات الکترونیک فائو میتوانید برای دریافت نشریات فائو استفاده کنید.

مایلم قبل از این که نمونه سوالات را در سایت قرار دهم نظر شما را درباره امتحان یا همان ارزشیابی جویا شوم . نظرات گوناگونی درباره امتحان هست. به نظر شما برای این که امتحان از شکل یک موجود وحشتناک به کاری هدفمند تبدیل شود چه باید کرد؟ کدام گزینه ها صحیحتر است؟

امتحان مثل یک چماق در دست استاد است تا هر وقت دوست داشت بر سر یک دانشجوی بینوا بکوبد.

امتحان ابزاری است که با آن میتوان دریافت آیا میزان دانش و مهارت دانشجویی به حد بسندگی رسیده است یا نه؟

شاید معیاری باشد در دست خود دانشجو تا دریابد آیا به اندازه کافی دانش و مهارت آموخته است یا نه؟

ارزشیابی که به غلط امتحان خوانده شده است، ابزاری مستمر برای کمک به آموزش دانشجو است که امروز به گونه ای اشتباه مورد استفاده قرار می گیرد. در حقیقت جلسه امتحان خود محل آموختن و امتحان ادامه ی آموزش است.

شما هم نظر بدهید چگونه آزمونی را می پسندید و چرا؟

آیا در زمان امتحانات دچار استرس می شوید ؟ چگونه بر آن غلبه می کنید؟